Cách tính
FIRE (Financial Independence, Retire Early) là khi tiền đầu tư sinh ra đủ cho chi tiêu của bạn. Con số FIRE = chi tiêu một năm ÷ tỉ lệ rút an toàn. Với 4%, đó là 25 lần chi tiêu một năm.
Quy tắc 4% đến từ các nghiên cứu trên dữ liệu quá khứ của thị trường Mỹ: rút 4% số vốn năm đầu, các năm sau tăng theo lạm phát, thì tiền thường đủ dùng khoảng 30 năm. Đây là quan sát về quá khứ, không phải lời hứa. Nếu định sống bằng khoản này lâu hơn, chọn 3,5% cho chắc; nếu ngắn hơn, 4,5% có thể đủ.
Con đường đến đó được tính từng tháng: số đang có sinh lời, cuối mỗi tháng cộng thêm khoản để dành. Lợi nhuận là lợi nhuận thực — đã trừ lạm phát — nên mọi con số đều theo giá trị tiền hôm nay. Mặc định 5%/năm chỉ là giả định; bạn sửa theo mức mình thấy hợp lý.
- Con số FIRE = chi tiêu một năm ÷ tỉ lệ rút (4% → × 25; 3,5% → × 28,6; 4,5% → × 22,2)
- Lãi tháng = (1 + lợi nhuận thực năm)^(1/12) − 1
- Mỗi tháng: số dư × (1 + lãi tháng) + khoản để dành, cho đến khi chạm con số FIRE
Ví dụ
Chi tiêu 15.000.000 VND mỗi tháng, tức 180.000.000 VND một năm. Với tỉ lệ rút 4%, con số FIRE là 180.000.000 ÷ 4% = 4.500.000.000 VND.
Bạn 30 tuổi, đã có 200.000.000 VND (4,4% con số FIRE) và để dành 8.000.000 VND mỗi tháng, với lợi nhuận thực giả định 5%/năm. Bạn chạm con số FIRE sau 22 năm 6 tháng, khi 52 tuổi. Cuối năm thứ 23 có 4.681.974.495 VND, trong đó 2.408.000.000 VND là tiền bạn bỏ vào, còn 2.273.974.495 VND là phần sinh lời.
Để dành thêm 10% (8.800.000 VND mỗi tháng) thì tới sau 21 năm 4 tháng, sớm hơn 1 năm 2 tháng. Thêm 25% (10.000.000 VND) thì sớm hơn 2 năm 9 tháng.
Điều gì làm con số thay đổi nhiều nhất
Chi tiêu tác động hai lần: bớt 1.000.000 VND mỗi tháng vừa giảm con số FIRE 300.000.000 VND, vừa để dành được thêm chừng đó mỗi tháng.
- Tỉ lệ rút: ở 3,5%, con số là 5.142.857.143 VND và mất 24 năm 5 tháng; ở 4,5%, còn 4.000.000.000 VND và 20 năm 10 tháng.
- Lợi nhuận giả định: với cùng ví dụ, 0%/năm (chỉ cất tiền) mất 44 năm 10 tháng; 7%/năm còn 19 năm 3 tháng. Đừng chọn con số lạc quan chỉ vì nó cho kết quả đẹp.
- Biết mình tiêu bao nhiêu thật sự: ghi chép vài tháng rồi dùng con số đó, đừng đoán.
- Tính cả những khoản lớn sẽ đến: con cái, nhà, sức khoẻ — chi tiêu khi tự do tài chính thường khác bây giờ.
Câu hỏi thường gặp
Quy tắc 4% là gì?
Là một kinh nghiệm rút từ dữ liệu quá khứ của thị trường Mỹ: rút 4% số vốn năm đầu, rồi tăng theo lạm phát, thì tiền thường đủ dùng khoảng 30 năm. Nó không bảo đảm cho tương lai hay cho mọi thị trường, nên nhiều người chọn 3,5% cho chắc.
Vì sao con số FIRE là 25 lần chi tiêu một năm?
Vì 1 ÷ 4% = 25. Nếu mỗi năm chỉ rút 4% số vốn, số vốn cần có bằng 25 lần số bạn rút. Ở 3,5% là khoảng 28,6 lần, ở 4,5% khoảng 22,2 lần.
Lợi nhuận thực là gì, nên nhập bao nhiêu?
Là lợi nhuận sau khi trừ lạm phát: nếu khoản đầu tư lời 8% một năm mà giá cả tăng 3%, lợi nhuận thực khoảng 5%. Gửi tiết kiệm thường có lợi nhuận thực thấp; đầu tư dài hạn có thể cao hơn nhưng lên xuống nhiều, có năm lỗ. 5% chỉ là giả định để minh hoạ.
Vì sao kết quả không tính lạm phát?
Có tính, theo cách gọn hơn: mọi số đều theo giá trị tiền hôm nay và lợi nhuận đã trừ lạm phát. Vì vậy 4.500.000.000 VND trong ví dụ là sức mua của hôm nay; số tiền thật vào lúc đó sẽ lớn hơn.
Đây có phải lời khuyên đầu tư không?
Không. Đây là công cụ để học và tham khảo, dựa trên giả định đơn giản: lợi nhuận đều mỗi năm, không tính thuế, phí hay biến động thị trường. Với quyết định lớn, hãy tìm hiểu kỹ hoặc hỏi người tư vấn có chuyên môn.
Công cụ có lưu số liệu của tôi không?
Không. Mọi phép tính chạy ngay trên trình duyệt, không gửi đi đâu và không cần đăng ký.
Đọc thêm
Trong Fundi, mỗi mục tiêu để dành cho bạn biết mỗi tháng cần để riêng bao nhiêu để kịp hạn, và tiền cho mục tiêu được để riêng ngay trong tài sản của bạn.
Tải Fundi miễn phí