Metoda kuli śnieżnej i lawiny: jak spłacić kilka długów
Aktualizacja 5 min czytania
Karta, debet, kredyt gotówkowy i raty 0% naraz? Porównujemy metodę kuli śnieżnej i lawiny na przykładzie w złotówkach i podpowiadamy, którą wybrać.
Na tej stronie
Kilka długów naraz: od czego zacząć?
Rzadko kiedy dług jest tylko jeden. Częściej to kilka pozycji naraz: karta kredytowa, debet w koncie, kredyt gotówkowy na remont i telefon kupiony na raty 0%. Każda ma inne saldo, inne oprocentowanie i inny termin płatności, więc łatwo stracić orientację, ile naprawdę jesteś winien i co spłacać najpierw.
Pierwszy krok jest zawsze ten sam: wypisz wszystkie długi w jednym miejscu. Przy każdym zanotuj, ile zostało do spłaty, jakie jest oprocentowanie i jaka jest minimalna albo stała rata. Potem zsumuj raty i sprawdź w budżecie, ile możesz co miesiąc przeznaczyć na spłatę łącznie. Różnica między tą kwotą a sumą minimalnych rat to twoja nadwyżka – paliwo, które zdecyduje, jak szybko wyjdziesz z długów.
Dopiero wtedy pojawia się właściwe pytanie: na który dług kierować nadwyżkę? Są dwie popularne odpowiedzi. Obie działają, różnią się tylko kolejnością.
Metoda kuli śnieżnej: najpierw najmniejszy dług
W metodzie kuli śnieżnej płacisz minimalne raty wszystkich długów, a całą nadwyżkę kierujesz na ten z najmniejszym saldem, bez względu na oprocentowanie. Gdy go spłacisz, jego rata nie wraca do budżetu na przyjemności, tylko dokłada się do kolejnego najmniejszego długu. Kwota spłaty rośnie z każdym zamkniętym długiem, jak kula śnieżna tocząca się z górki.
Siła tej metody jest psychologiczna. Pierwszy dług znika szybko, często po kilku miesiącach, a lista robi się krótsza. Dla wielu osób to właśnie te małe zwycięstwa decydują, czy wytrwają w planie przez rok albo dwa. Koszt? Czasem zapłacisz trochę więcej odsetek, bo drogi dług czeka na swoją kolej.
Metoda lawiny: najpierw najdroższy dług
Metoda lawiny też zaczyna od minimalnych rat wszystkich długów, ale nadwyżkę kieruje na dług z najwyższym oprocentowaniem. Zwykle to karta kredytowa albo debet w koncie, rzadziej kredyt gotówkowy. Raty 0% i pożyczka od rodziny bez odsetek lądują na samym końcu kolejki.
Matematycznie lawina prawie zawsze kosztuje najmniej odsetek, bo najdroższe złotówki długu znikają najszybciej. Minusem jest to, że na pierwsze zamknięte saldo możesz poczekać dłużej, zwłaszcza gdy najdroższy dług jest też największy.
Przykład: cztery długi i 1 300 zł miesięcznie
Weźmy cztery długi: kartę kredytową z saldem 6 000 zł przy oprocentowaniu 14% i minimalną spłatą 180 zł, debet w koncie 2 500 zł przy 14%, spłacany po 100 zł, kredyt gotówkowy 15 000 zł przy 11,9% z ratą 500 zł oraz telefon na raty 0%, z którego zostało 1 200 zł po 100 zł miesięcznie. Minimalne raty to razem 880 zł. Na spłatę możesz przeznaczyć 1 300 zł miesięcznie, więc nadwyżka wynosi 420 zł.
Kula śnieżna najpierw zamyka raty za telefon, już w 3. miesiącu. Potem przychodzi kolej na debet (7. miesiąc), kartę (14. miesiąc) i na końcu kredyt gotówkowy (22. miesiąc). Bez długów jesteś po 1 roku i 10 miesiącach, a odsetki wyniosą razem 2 919,88 zł.
Lawina zaczyna od debetu, bo ma najwyższe oprocentowanie (przy remisie z kartą wygrywa mniejsze saldo). Kończy w tym samym czasie, po 1 roku i 10 miesiącach, ale z odsetkami 2 839,87 zł, czyli o 80,01 zł niższymi. Pierwszy dług znika jednak dopiero w 5. miesiącu zamiast w 3.
Dla porównania: gdybyś płacił same minimalne raty i nie przenosił ich na kolejne długi, spłata trwałaby 3 lata i 7 miesięcy, a odsetki wyniosłyby 5 008,30 zł. Każda z metod skraca to o 1 rok i 9 miesięcy i oszczędza ponad 2 000 zł. Największą różnicę robi więc nie wybór metody, tylko to, że w ogóle masz plan i stałą nadwyżkę.
Którą metodę wybrać?
W przykładzie różnica między metodami to 80 zł na prawie dwa lata spłaty. Tak jest często: lawina wygrywa, ale niewielką przewagą. Wyraźniejsza różnica pojawia się, gdy masz jeden duży, drogi dług i kilka małych, tanich. Kilka wskazówek:
- Jeden wysoko oprocentowany dług, np. karta albo debet: lawina zwykle daje realną oszczędność.
- Dużo małych sald i słaba motywacja: kula śnieżna szybciej daje poczucie postępu.
- Raty 0% kończą się w określonym terminie? Sprawdź w umowie, co się dzieje po tym terminie, i uwzględnij to w kolejności.
- Nigdy nie płać mniej niż minimalne raty: opóźnienia oznaczają dodatkowe koszty i mogą zaszkodzić twojej historii kredytowej.
- W trakcie spłaty nie zaciągaj nowych długów, bo każdy nowy wydatek na karcie przesuwa metę.
Skąd wziąć nadwyżkę i jak pilnować planu
Nadwyżka nie musi być duża, ale musi być stała. Szukaj jej najpierw w kosztach stałych: nieużywanych subskrypcjach, droższym niż trzeba abonamencie, ubezpieczeniu, którego nikt nie porównał od lat. Jednorazowe wpływy, jak premia czy zwrot podatku, przelewaj od razu na dług, który jest teraz na celowniku.
W Fundi każdą ratę wpisujesz jako stały koszt z przypomnieniem przed terminem płatności. Kwota, którą możesz wydać dziennie, od razu uwzględnia wszystkie raty, więc widzisz, ile naprawdę zostaje na życie, i nie musisz dokładać nowych długów. Fundi nie łączy się z bankiem i nie spłaca długów za ciebie – pilnuje liczb, a przelewy robisz sam.
Jeśli suma minimalnych rat przekracza twoje możliwości, nie czekaj na zaległości. Porozmawiaj z bankiem lub pożyczkodawcą o rozłożeniu spłaty albo niższej racie i uważaj na oferty szybkich pożyczek „na spłatę długów”, zanim dokładnie sprawdzisz ich koszt.
Najczęstsze pytania
Czym różni się metoda kuli śnieżnej od lawiny?
Obie zakładają płacenie minimalnych rat wszystkich długów i kierowanie nadwyżki na jeden z nich. Kula śnieżna zaczyna od najmniejszego salda, lawina od najwyższego oprocentowania.
Która metoda jest tańsza?
Zwykle lawina, bo najpierw znikają najdroższe długi. W przykładzie z czterema długami różnica wynosi 80,01 zł odsetek, a pierwszy dług przy lawinie znika dwa miesiące później.
Co zrobić z ratami 0%?
Płać je zgodnie z harmonogramem. W lawinie trafiają na koniec kolejki, w kuli śnieżnej mogą być pierwsze, jeśli zostało niewiele do spłaty. Sprawdź tylko, czy po terminie nie zaczynają się odsetki.
Czy warto wziąć kredyt konsolidacyjny?
Może pomóc, jeśli całkowity koszt jest niższy niż obecnych długów. Porównaj RRSO i łączną kwotę do zapłaty, a po konsolidacji nie zadłużaj się ponownie na karcie.
Czy Fundi pokaże mi plan spłaty?
Fundi pokazuje raty jako koszty stałe z przypomnieniami i liczy, ile zostaje na dzień. Kolejność spłaty i porównanie metod sprawdzisz w darmowym kalkulatorze spłaty długów na tej stronie.
Wiedz, ile możesz jeszcze dziś wydać. Wpisanie wydatku zajmuje trzy sekundy.
Pobierz Fundi za darmo