วิธีทำบัญชีรายรับรายจ่าย ให้ทำได้จริงและไม่เลิกกลางทาง
อัปเดต 4 นาที
วิธีทำบัญชีรายรับรายจ่ายแบบง่าย ๆ แบ่งหมวดกี่หมวดดี ค่าใช้จ่ายประจำจดอย่างไร ใช้สมุด Excel หรือแอป และทำอย่างไรให้จดต่อเนื่องเกินสามเดือน
ในหน้านี้
ทำไมต้องทำบัญชีรายรับรายจ่าย
ยอดเงินในบัญชีบอกแค่ว่าตอนนี้เหลือเท่าไร แต่ไม่ได้บอกว่าเงินหายไปไหน คนส่วนใหญ่ไม่ได้หมดเงินกับของชิ้นใหญ่ แต่หมดไปกับรายจ่ายเล็ก ๆ ทุกวัน เช่น กาแฟ 65 บาท ชานมไข่มุก 55 บาท ค่าส่งอาหาร 29 บาท แต่ละรายการดูไม่มาก แต่รวมกันทั้งเดือนอาจกลายเป็นหลายพันบาทโดยไม่รู้ตัว
การทำบัญชีรายรับรายจ่ายช่วยให้เห็นรายการเหล่านี้ชัดขึ้น และที่สำคัญกว่าตารางตอนสิ้นเดือนคือ “จังหวะหยุดคิด” ก่อนจ่าย เมื่อรู้ว่าต้องจดทุกครั้ง เราจะถามตัวเองสั้น ๆ ว่ารายการนี้จำเป็นจริงไหม บัญชีรายรับรายจ่ายยังเป็นพื้นฐานของทุกแผนการเงิน ไม่ว่าจะเก็บเงินสำรองฉุกเฉิน ปลดหนี้ หรือเก็บเงินไปเที่ยว เพราะต้องรู้ก่อนว่าแต่ละเดือนเหลือเงินจริงเท่าไร
โครงสร้างง่าย ๆ ของบัญชีรายรับรายจ่าย
บัญชีที่ใช้ได้จริงมีแค่สี่ส่วน คือ รายรับ ค่าใช้จ่ายประจำ เงินออม และค่าใช้จ่ายผันแปร รายรับให้นับเงินที่เข้าบัญชีจริงหลังหักประกันสังคมและภาษีแล้ว ไม่ใช่ตัวเลขในสัญญาจ้าง
ตัวอย่าง เงินเดือนเข้าบัญชี 28,000 บาท ค่าหอ 6,500 บาท ค่าน้ำค่าไฟ 900 บาท ค่าเน็ตบ้านและมือถือ 700 บาท ผ่อนโทรศัพท์ 1,200 บาท รวมค่าใช้จ่ายประจำ 9,300 บาท ถ้ากันเงินออมไว้ 3,000 บาททันทีที่เงินเดือนออก จะเหลือ 15,700 บาทสำหรับค่ากิน ค่าเดินทาง ช็อปปิง และเรื่องไม่คาดฝันทั้งหมดของเดือน
อย่าลืมรายจ่ายที่มาปีละครั้ง เช่น ค่าต่อภาษีรถ ค่าประกัน หรือค่าเทอม ให้หารเป็นรายเดือนแล้วกันไว้ เช่น 6,000 บาทต่อปีก็คือ 500 บาทต่อเดือน พอถึงเวลาจ่ายจะไม่ต้องควักเงินกินเงินใช้มาโปะ
- รายรับ: เงินเดือนสุทธิ งานเสริม ค่าคอมมิชชัน หรือเงินที่เข้าประจำ
- ค่าใช้จ่ายประจำ: ค่าหอหรือค่าเช่า ค่าน้ำค่าไฟ ค่าเน็ต ค่าผ่อน ค่าประกัน
- ค่าใช้จ่ายผันแปร: ค่ากิน ค่าเดินทาง ช็อปปิง สังสรรค์ ของใช้ในบ้าน
- เงินออม: จำนวนที่กันไว้ก่อนเริ่มใช้ ไม่ใช่เงินที่เหลือตอนสิ้นเดือน
ควรแบ่งหมวดรายจ่ายกี่หมวด
น้อยกว่าที่คิด ถ้าเริ่มด้วยยี่สิบหมวด เราจะเสียเวลาคิดว่ารายการนี้อยู่หมวดไหนมากกว่าได้ข้อมูลที่มีประโยชน์ ช่วงสามเดือนแรกใช้แค่ห้าหกหมวดก็พอ เช่น อาหาร เดินทาง ช็อปปิง ของใช้ บันเทิง และอื่น ๆ
เมื่อจดไปสักสองสามเดือนจะเห็นเองว่าเงินไหลไปทางไหนมากที่สุด ค่อยแตกหมวดใหญ่ออก เช่น แยกอาหารเป็นกับข้าวกับเครื่องดื่ม หรือแยกค่าเดินทางเป็น BTS กับแท็กซี่ บัญชีจะยังอ่านง่ายและเราจะไม่เบื่อก่อน
สมุด Excel หรือแอป แบบไหนเหมาะกับคุณ
สมุดบัญชีเรียบง่ายและไม่ต้องใช้เทคโนโลยี แต่ต้องคำนวณเองและมักไม่ได้พกติดตัว Excel หรือ Google Sheets คำนวณให้ แต่แทบไม่มีใครเปิดไฟล์ตอนยืนจ่ายเงินที่ร้านสะดวกซื้อ หลายคนจึงตั้งตารางสวยงามต้นเดือน แล้วลืมไปในสัปดาห์ที่สอง
แอปในมือถืออยู่ในที่เดียวกับที่เราใช้เงิน สิ่งที่ควรดูคือจดหนึ่งรายการได้ภายในไม่กี่วินาทีหรือไม่ คิดค่าใช้จ่ายประจำให้อัตโนมัติไหม ใช้งานตอนไม่มีเน็ตได้หรือเปล่า และส่งออกหรือลบข้อมูลของเราได้ทุกเมื่อหรือไม่
Fundi เป็นแอปสำหรับ iPhone และ iPad (หน้าจอแอปเป็นภาษาไทย) ที่ไม่เชื่อมต่อธนาคารและไม่มีโฆษณา หน้าแรกบอกว่าเดือนนี้ยังใช้ได้อีกเท่าไรและเฉลี่ยวันละเท่าไร จากตัวอย่างข้างบน 15,700 บาทหาร 30 วัน ก็ประมาณวันละ 523 บาท จดรายจ่ายแค่พิมพ์จำนวนเงินแล้วเลือกหมวด ก่อนบันทึกจะเห็นว่าหมวดนั้นเหลือเท่าไร ค่าใช้จ่ายประจำและค่าผ่อนถูกนับให้ทุกเดือนพร้อมเตือนก่อนถึงกำหนด แพ็กเกจ Basic ใช้ฟรีตลอด
ทำอย่างไรให้จดต่อเนื่อง
บัญชีส่วนใหญ่ไม่ได้ล้มเพราะคำนวณผิด แต่ล้มเพราะลืมจดสองสามวันแล้วรู้สึกว่าเละไปแล้ว ไม่เป็นไรเลย ให้จดยอดรวมโดยประมาณของวันที่ขาดไปแล้วเริ่มต่อ ความต่อเนื่องสำคัญกว่าความแม่นยำทุกบาท
- จดทันทีหลังจ่าย ไม่รอเก็บไว้จดตอนกลางคืน
- ตั้งเวลาเตือนตอนเย็นเผื่อมีรายการที่ลืม
- ดูภาพรวมสัปดาห์ละครั้ง ใช้เวลาแค่ห้านาที
- อย่าตำหนิตัวเองเมื่อใช้เกิน ให้ปรับงบเดือนถัดไปแทน
คำถามที่พบบ่อย
ทำบัญชีรายรับรายจ่ายต้องจดทุกบาทไหม
ไม่จำเป็น เป้าหมายคือเห็นภาพว่าเงินไปทางไหน การปัดเศษหรือจดยอดรวมของวันที่ลืมก็ยังดีกว่าเลิกจดไปเลย
ควรเริ่มทำบัญชีวันไหนดี
เริ่มวันที่เงินเดือนออกจะง่ายที่สุด เพราะได้เห็นทั้งรอบเดือนตั้งแต่ต้นจนจบ แต่ถ้าวันนี้พร้อมก็เริ่มวันนี้ได้เลย
ต้องจดนานแค่ไหนถึงจะเห็นผล
หลายคนเห็นนิสัยการใช้เงินตัวเองชัดขึ้นภายในเดือนแรก แต่ควรจดอย่างน้อยสามเดือนเพื่อให้เห็นรายจ่ายที่ไม่ได้มาทุกเดือนด้วย
บัญชีรายรับรายจ่ายต่างจากการตั้งงบอย่างไร
บัญชีคือการบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว ส่วนงบคือการวางแผนล่วงหน้าว่าจะใช้แต่ละหมวดเท่าไร ใช้คู่กันจะได้ผลที่สุด
รู้ว่าวันนี้ยังใช้เงินได้อีกเท่าไร จดรายจ่ายแต่ละครั้งใช้แค่สามวินาที
ดาวน์โหลด Fundi ฟรี