Nasıl çalışır
Enflasyon, fiyatların zamanla artması demektir. Hesaplayıcı her yıl aynı oranı bileşik olarak varsayar: her yılın artışı, bir önceki yılın yükselmiş fiyatının üstüne gelir. Gelecekteki fiyatı bulmak için bugünkü fiyatı her yıl için bir kez (1 + oran) ile çarp. Paranın bugünün parasıyla ne edeceğini bulmak için tersini yap ve aynı sayıya böl.
Sonuçlar yalnızca en sonda kuruşa yuvarlanır ve yıl yıl tablonun her satırı başlangıç tutarından hesaplanır, böylece yuvarlama birikmez. Negatif oran deflasyondur: fiyatlar düşer, para daha fazlasını alır.
- N yıl sonraki fiyat = bugünkü fiyat × (1 + enflasyon)^N
- Bugünün parasıyla değeri = tutar ÷ (1 + enflasyon)^N
- Kaybedilen alım gücü = 1 − 1 ÷ (1 + enflasyon)^N
- 70 kuralı: fiyatların ikiye katlanma süresi ≈ 70 ÷ enflasyon (%)
Örnek
Bir şey bugün ₺10.000. Örnek olarak yıllık %25 enflasyonla 10 yıl sonra yaklaşık ₺93.132,26 olur: ₺83.132,26, yani %831,32 daha pahalı. 20 yıl sonra ₺867.361,74.
₺10.000'i 10 yıl nakit olarak bekletirsen ancak bugünkü ₺1.073,74 ile alınabilecek kadar şey alır: alım gücünün %89,26'sı gider. 70 kuralına göre yıllık %25'te fiyatlar yaklaşık 70 ÷ 25 ≈ 2,8 yılda ikiye katlanır (tam olarak 3,1 yıl).
Enflasyonun birikimini eritmesini nasıl önlersin
Enflasyondan kaçamazsın ama sana etkisini yumuşatabilirsin:
- Acil durum fonunun gerektirdiğinden fazla nakdi yıllarca boşta bekletme; gerisini faiz kazanacağı yerde tut.
- Kazandığın faizi enflasyonla karşılaştır: daha düşükse paran yine alım gücü kaybeder.
- Uzun vadeli hedeflerde, eksik kalmamak için hedef tutarı bu hesaplayıcının rakamıyla büyüt.
- Bütçeni her yıl gözden geçir: kira, aidat, faturalar ve sigorta sessizce artma eğilimindedir.
Sıkça sorulan sorular
Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım?
Her yıl için doğru tek bir oran yok. Enflasyon yıldan yıla değişir; kira, eğitim ya da market gibi kalemler ortalamadan hızlı ya da yavaş artabilir. Aralığı görmek için birkaç oran dene, örneğin %15, %25 ve %40.
70 kuralı nedir?
Hızlı bir tahmin: 70'i yüzde olarak enflasyon oranına böl, fiyatların ikiye katlanması için gereken yılı bulursun. %25'te bu yaklaşık 2,8 yıl eder. Tam rakam biraz farklıdır; hesaplayıcı ikisini de gösterir.
10 yıl boyunca yıllık %25 neden %250'den çok fazla?
Çünkü enflasyon bileşik işler: fiyatlar her yıl bir önceki artışın üstüne artar. 10 yıl boyunca %25 toplamda %250 değil, %831,32 eder.
Mevduat enflasyonu yener mi?
Ancak gerçekten kazandığın faiz enflasyondan yüksekse. Oranlar bankaya göre farklıdır ve zamanla değişir; bu hesaplayıcı faizi dışarıda bırakır ve yerinde duran paranın ne kaybettiğini gösterir.
Bu hesaplayıcı rakamlarımı kaydediyor mu?
Hayır. Her şey tarayıcında hesaplanır; hiçbir şey bir yere gönderilmez, üyelik de gerekmez.
Daha fazlasını oku
- Enflasyonda bütçe yönetimi: fiyatlar artarken plan
Devamını oku
- FIRE nedir? Finansal özgürlük ve %4 kuralı
Devamını oku
Fundi'de sabit giderler ve abonelikler her aya sayılır, vakti gelmeden önce de hatırlatılır.
Fundi'yi ücretsiz indir