Mua trả góp có nên không? Cách tính lãi thật trước khi ký
Cập nhật 5 phút đọc
Mua trả góp có nên không: cách tính lãi thật, vì sao 2%/tháng trên dư nợ ban đầu thực chất gần 42%/năm, trả góp 0% có thật không, và khi nào nên góp.
Trong bài này
Trả góp hoạt động như thế nào?
Mua trả góp là bạn nhận món hàng ngay, trả trước một phần (có khi không cần), phần còn lại trả dần trong 6, 12 hay 24 tháng. Thực chất đó là một khoản vay. Ở Việt Nam có hai hình thức phổ biến:
- Trả góp qua công ty tài chính: làm hồ sơ ngay tại cửa hàng, duyệt nhanh, nhưng lãi suất thường cao và có thể kèm phí bảo hiểm khoản vay.
- Trả góp qua thẻ tín dụng: nhiều chương trình “0%” hợp tác giữa cửa hàng và ngân hàng, nhưng có thể có phí chuyển đổi trả góp.
Cách tính lãi trả góp thật: một ví dụ cụ thể
Điểm dễ hiểu lầm nhất là cách tính lãi. Nhiều hợp đồng tính lãi trên số tiền vay ban đầu cho suốt kỳ hạn (còn gọi là lãi phẳng), trong khi số bạn còn nợ giảm dần mỗi tháng. Vì vậy lãi suất ghi trên giấy nghe thấp hơn nhiều so với chi phí thật.
Ví dụ một chiếc điện thoại giá 24.000.000 VND. Bạn trả trước 6.000.000 VND, vay 18.000.000 VND trong 12 tháng, lãi 2% mỗi tháng tính trên số tiền vay ban đầu:
- Tiền gốc mỗi tháng: 18.000.000 ÷ 12 = 1.500.000 VND
- Tiền lãi mỗi tháng: 18.000.000 × 2% = 360.000 VND
- Mỗi tháng trả: 1.860.000 VND
- Tổng lãi sau 12 tháng: 360.000 × 12 = 4.320.000 VND
- Tổng bạn trả cho chiếc điện thoại: 6.000.000 + 1.860.000 × 12 = 28.320.000 VND, đắt hơn giá gốc 18%
Vì sao 2% một tháng thực chất gần 42% một năm?
Tháng đầu bạn nợ đủ 18 triệu, nhưng đến tháng cuối bạn chỉ còn nợ 1,5 triệu, vậy mà vẫn trả 360.000 VND tiền lãi. Tính trung bình, bạn chỉ thật sự giữ khoảng một nửa số tiền vay trong cả năm, nhưng trả lãi như thể giữ đủ cả 18 triệu.
Nếu quy đổi sang cách tính lãi trên dư nợ giảm dần (cách ngân hàng thường dùng khi so sánh), khoản vay trên tương đương khoảng 3,5% mỗi tháng, tức gần 42% mỗi năm. Đó là lý do trước khi ký, bạn nên hỏi rõ lãi tính trên dư nợ ban đầu hay dư nợ giảm dần, và hỏi tổng số tiền phải trả, không chỉ số tiền mỗi tháng.
Trả góp 0% có thật là 0% không?
Có những chương trình đúng là không có lãi, nhưng chi phí có thể nằm ở chỗ khác. Hai trường hợp hay gặp, vẫn với chiếc điện thoại 24.000.000 VND góp 12 tháng, mỗi tháng 2.000.000 VND:
- Phí chuyển đổi trả góp 3%: bạn trả thêm 720.000 VND, tổng 24.720.000 VND. Tính ra tương đương lãi khoảng 5–6% một năm, không phải 0%.
- Mất ưu đãi trả thẳng: nếu trả tiền mặt được giảm 1.000.000 VND (còn 23.000.000 VND) mà góp 0% thì không, bạn thực chất trả thêm 1 triệu, tương đương lãi gần 8% một năm.
- Phí trễ hạn: trễ một kỳ có thể bị phạt và tính lãi, đồng thời ghi lại trong lịch sử tín dụng, ảnh hưởng đến các khoản vay sau này.
Khi nào nên mua trả góp, khi nào không?
Trả góp không xấu. Nó xấu khi bạn dùng nó để mua thứ mình chưa đủ khả năng mua. Vài nguyên tắc giúp bạn quyết định:
- Nên cân nhắc: món đồ phục vụ công việc hoặc tạo ra thu nhập (laptop làm việc, xe đi làm), chương trình 0% thật không phí, và bạn đã có quỹ dự phòng.
- Không nên: đồ tiêu dùng nhanh mất giá, đồ chỉ để “lên đời”, hoặc khi khoản trả hằng tháng buộc bạn phải cắt phần để dành.
- Tổng tất cả các khoản trả góp, tốt nhất không vượt khoảng 10–15% thu nhập hằng tháng.
- Thử trước: trong 2–3 tháng, mỗi tháng tự để riêng đúng số tiền góp. Nếu thấy chật vật, đó là câu trả lời.
- Trước khi ký, hỏi rõ: lãi tính trên dư nợ nào, có phí bảo hiểm hay phí hồ sơ không, tất toán sớm có bị phạt không, và tổng số tiền phải trả.
Theo dõi các khoản trả góp với Fundi
Trả góp nguy hiểm nhất khi có nhiều khoản nhỏ cùng lúc, mỗi khoản một ngày đến hạn. Trong Fundi, mỗi khoản trả góp là một chi phí cố định: tự cộng mỗi tháng và nhắc khi đến hạn. Vì chi phí cố định đã được trừ sẵn, con số “Còn tiêu được” trên màn hình chính cho bạn thấy đúng số tiền còn lại sau khi đã trả góp.
Trước khi quyết định mua, bạn có thể ghi món đó vào Sắp chi với giá dự định để xem mua xong thì tháng này còn bao nhiêu. Mục này có trong gói Basic miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Lãi trả góp 2% một tháng là cao hay thấp?
Nếu tính trên số tiền vay ban đầu suốt kỳ hạn, 2% mỗi tháng tương đương khoảng 3,5% mỗi tháng trên dư nợ giảm dần, tức gần 42% một năm. Đó là mức khá cao.
Trả góp 0% có mất phí gì không?
Có thể có phí chuyển đổi trả góp, phí hồ sơ, hoặc bạn mất ưu đãi giảm giá khi trả thẳng. Hãy so tổng số tiền phải trả với giá trả thẳng thấp nhất.
Nên trả góp bao nhiêu phần trăm thu nhập?
Tổng các khoản trả góp tốt nhất không vượt khoảng 10–15% thu nhập mỗi tháng, và không làm bạn phải cắt phần để dành hay quỹ dự phòng.
Có nên tất toán khoản trả góp sớm không?
Nếu bạn có tiền nhàn rỗi và lãi suất cao thì thường có lợi, nhưng hãy hỏi trước phí tất toán sớm và đừng dùng đến quỹ dự phòng.
Biết hôm nay còn tiêu được bao nhiêu. Ghi một khoản chỉ mất ba giây.
Tải Fundi miễn phí