Tài sản ròng là gì? Cách tính và đọc con số của bạn
Cập nhật 5 phút đọc
Tài sản ròng là tổng tài sản trừ tổng nợ. Cách tính với sổ tiết kiệm, vàng, xe máy, nợ thẻ, trả góp, có ví dụ VND, và cách đọc con số theo từng tháng.
Trong bài này
Tài sản ròng là gì?
Tài sản ròng (net worth) là con số còn lại nếu hôm nay bạn bán hết những gì mình có và trả hết mọi khoản nợ. Công thức rất ngắn: tài sản ròng = tổng tài sản − tổng nợ.
Khác với lương hay số dư tài khoản, tài sản ròng cho biết bạn đang khá lên hay đi xuống theo thời gian. Một người lương cao nhưng nợ nhiều có thể có tài sản ròng thấp hơn một người lương vừa phải nhưng để dành đều. Đây là thước đo tiến bộ, không phải để so với người khác.
Tài sản ròng cũng trả lời một câu hỏi thực tế: nếu mất việc, bạn có bao nhiêu chỗ dựa. Và nó cho thấy những quyết định như mua xe trả góp hay trả bớt nợ thẻ thật ra tác động thế nào đến tình hình tài chính của bạn.
Những gì được tính là tài sản?
Tính theo giá bạn có thể bán hoặc rút ra hôm nay, không phải giá lúc mua:
- Tiền mặt, tài khoản thanh toán, ví điện tử
- Sổ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi: tính số gốc cộng lãi đã nhận
- Vàng: lấy giá cửa hàng mua lại, không phải giá bán ra
- Chứng khoán, chứng chỉ quỹ: theo giá thị trường hôm tính
- Xe máy, ô tô: giá bán lại ước tính, thường thấp hơn nhiều so với giá mua
- Nhà, đất: nếu có, theo giá giao dịch thực tế khu vực, nên ước thận trọng
Những gì được tính là nợ?
Ghi số còn phải trả, không phải số tiền vay ban đầu:
- Dư nợ thẻ tín dụng hiện tại
- Khoản trả góp còn lại: điện thoại, laptop, xe
- Vay tiêu dùng, vay mua nhà: dư nợ gốc còn lại
- Tiền vay mượn người thân, bạn bè, kể cả khi không tính lãi
- Mua trước trả sau chưa thanh toán
Ví dụ tính tài sản ròng
Giả sử bạn 27 tuổi, đi làm được 4 năm. Số liệu là ví dụ, giá vàng lấy một mức giả định để dễ tính:
- Tài khoản thanh toán: 8.000.000 VND
- Sổ tiết kiệm: 50.000.000 VND
- Vàng 2 chỉ, giá mua lại giả định 15.000.000 VND một chỉ: 30.000.000 VND
- Xe máy mua 40 triệu, bán lại ước 25.000.000 VND
- Tổng tài sản: 113.000.000 VND
- Nợ: trả góp điện thoại còn 9.000.000, thẻ tín dụng 6.000.000, mượn gia đình 20.000.000, tổng 35.000.000 VND
- Tài sản ròng: 113.000.000 − 35.000.000 = 78.000.000 VND
Đọc con số thế nào cho đúng
Tài sản ròng âm không có nghĩa là bạn thất bại. Sinh viên mới ra trường còn nợ học phí, hay người vừa mua nhà trả góp, thường âm hoặc gần 0 trong vài năm đầu. Điều quan trọng là hướng đi: con số có tăng dần qua từng quý không.
Nên tách thêm phần “dễ rút”: tiền, tiết kiệm, vàng trừ đi nợ. Trong ví dụ là 88 triệu tài sản dễ rút trừ 35 triệu nợ, còn 53 triệu. Xe máy làm tăng tài sản ròng nhưng bạn vẫn cần nó để đi làm, nên đừng coi đó là tiền dự phòng.
Một cái bẫy hay gặp: mua đồ trả góp làm tổng tài sản tăng trên giấy nhưng đồ mất giá nhanh, trong khi nợ còn nguyên. Sau vài tháng, tài sản ròng thực ra giảm.
Những lỗi hay gặp khi tính
Tài sản ròng chỉ có ích khi bạn tính trung thực. Vài lỗi khiến con số đẹp hơn thực tế:
- Tính xe, điện thoại theo giá mua thay vì giá bán lại.
- Tính vàng theo giá bán ra của cửa hàng, cao hơn giá họ mua lại từ bạn.
- Quên các khoản nhỏ: dư nợ thẻ phụ, mua trước trả sau, tiền mượn bạn bè.
- Tính cả hụi, họ hay khoản góp chung chưa chắc nhận lại.
- Đếm tiền đã dành cho một mục tiêu hai lần, vừa trong tài khoản vừa như một tài sản riêng.
Theo dõi mỗi tháng, đừng mỗi ngày
Giá vàng, chứng khoán lên xuống hằng ngày, nhìn liên tục chỉ thêm lo. Hãy chốt một ngày cố định mỗi tháng, ví dụ sau ngày nhận lương, cập nhật giá trị từng tài sản và từng khoản nợ, rồi ghi lại con số. Sau một năm, bạn có 12 điểm để thấy rõ xu hướng.
Với gói Diamond của Fundi, phần Tài sản & quỹ dự phòng ghi lại tài sản ròng theo tháng và cho biết bạn sống được bao lâu nếu hôm nay ngừng có thu nhập. Muốn tính nhanh một lần, hãy dùng công cụ tính tài sản ròng bên dưới.
Câu hỏi thường gặp
Tài sản ròng bao nhiêu là tốt?
Không có con số chuẩn chung, vì còn tuỳ tuổi, thu nhập và nơi sống. Thước đo hữu ích nhất là so với chính bạn: tài sản ròng năm nay có cao hơn năm ngoái không.
Xe máy có tính vào tài sản ròng không?
Có, nhưng theo giá bán lại ước tính, không phải giá mua. Xe mất giá theo thời gian, nên cập nhật mỗi năm vài lần là đủ.
Tiền cho người khác mượn có tính không?
Chỉ nên tính nếu bạn khá chắc sẽ lấy lại được. Nếu không chắc, để riêng ra ngoài để con số không bị đẹp hơn thực tế.
Bao lâu nên tính lại tài sản ròng một lần?
Mỗi tháng một lần vào ngày cố định là đủ để thấy xu hướng. Tính hằng ngày chỉ khiến bạn lo theo biến động giá vàng hay chứng khoán.
Tài sản ròng âm thì phải làm sao?
Bắt đầu bằng việc trả các khoản nợ lãi cao và ngừng mua trả góp đồ mất giá. Mỗi đồng nợ trả bớt làm tài sản ròng tăng đúng một đồng.
Biết hôm nay còn tiêu được bao nhiêu. Ghi một khoản chỉ mất ba giây.
Tải Fundi miễn phí