Acil durum fonu nedir, ne kadar olmalı?
Güncellendi 3 dk okuma
Acil durum fonu ne kadar olmalı, nerede tutulmalı, nasıl biriktirilir? Aylık zorunlu giderlerinden yola çıkarak kendi hedefini hesapla ve adım adım ulaş.
Bu sayfada
Acil durum fonu ne işe yarar?
Acil durum fonu, beklenmedik bir masraf ya da gelir kaybı için kenarda tuttuğun paradır. Bozulan bir buzdolabı, diş tedavisi, araba tamiri ya da işten ayrılmak zorunda kalmak gibi durumlarda kredi kartına veya borca başvurmadan ayakta kalmanı sağlar.
Bu fon bir yatırım değil, bir sigortadır. Getirisi yüksek olmasa da sağladığı huzur paha biçilmezdir. Kenarda parası olan biri kötü bir haberi daha sakin karşılar ve aceleyle kötü kararlar vermez.
Ne kadar olmalı?
Yaygın öneri, üç ila altı aylık zorunlu giderin kadar bir fon oluşturmaktır. Zorunlu gider derken tüm harcamalarını değil, gelir kesilse bile ödemek zorunda olduğun kalemleri kastediyoruz: kira, faturalar, market, ulaşım, sigorta ve kredi taksitleri.
Örnek: kira ₺15.000, faturalar ₺2.500, market ₺5.000, ulaşım ₺1.500, taksitler ₺2.000. Aylık zorunlu gider ₺26.000 eder. Üç aylık fon ₺78.000, altı aylık fon ₺156.000 olur.
Gelirin düzensizse, serbest çalışıyorsan ya da evin tek gelir kaynağı sensen altı aya veya daha fazlasına yönel. Düzenli maaşlı ve ev içinde iki gelirli bir hane için üç ay iyi bir başlangıçtır.
Para nerede tutulmalı?
Acil durum fonunun üç özelliği olmalı: güvenli, kolay ulaşılabilir ve günlük hesabından ayrı. Vadesiz hesapta tutulan para fazla kolay harcanır; uzun vadeli ve bozulması zor bir yatırımda tutulan para ise ihtiyaç anında elinde olmaz.
Pek çok kişi için ayrı bir birikim hesabı ya da kısa vadeli, gerektiğinde bozdurulabilen bir mevduat makul bir orta yoldur. Fiyatı çok oynayan araçlar acil fon için uygun değildir, çünkü paraya ihtiyaç duyduğun gün değeri düşmüş olabilir. Hangi ürünün sana uygun olduğunu bankanla konuşarak netleştir.
- Günlük hesaptan ayrı tut, banka kartına bağlı olmasın.
- Fiyatı sert dalgalanan araçlardan kaçın.
- Bir iki gün içinde ulaşabileceğin bir yerde dursun.
Adım adım fon oluşturmak
₺78.000 gibi bir hedef ilk bakışta ürkütücü görünebilir. Onu küçük basamaklara böl. İlk hedef ₺10.000 olsun: küçük bir tamir ya da bir beyaz eşya arızası için yeterli. Sonra bir aylık zorunlu gider, ardından üç ay.
Ayda ₺4.000 ayırırsan ilk ₺10.000'e iki buçuk ayda, ₺78.000'e yaklaşık yirmi ayda ulaşırsın. İkramiye, vergi iadesi ya da bir ikinci el satıştan gelen parayı doğrudan fona eklersen süre belirgin şekilde kısalır.
Fonu kullandığında kendini suçlu hissetme; zaten bunun için var. Sadece kullandıktan sonra eksilen tutarı yeniden tamamlamayı bir sonraki aylık plana ekle.
Fundi'de kenardaki paranı görmek
Fundi'de birikim hesabını bir varlık olarak ekleyip acil durum fonunu o varlığın içinde bir hedef olarak ayırabilirsin. Fundi, gerçek harcamalarına göre, gelirin bugün kesilse kenardaki paranın kaç ay yeteceğini gösterir. Varlıklar ve yedek özelliği Diamond'a dahildir.
Fundi para tutmaz ve hiçbir bankaya bağlanmaz; bakiyeyi kendin girersin. Her ay ayırdığın tutar, bu ay harcayabileceğin paradan düşülür; böylece aynı parayı iki kere planlamazsın.
Fona para bulmak: bütçede yer açmak
“Kenara ayıracak param yok” diye düşünüyorsan, önce bir aylık harcamanı kaydet. Çoğu kişi bu listede kesilebilecek birkaç kalem bulur: kullanılmayan abonelikler, haftada birkaç kez yapılan yemek siparişi, plansız internet alışverişleri.
Örneğin ayda ₺800'lik iki abonelik iptal edip yemek siparişini haftada iki kez azaltırsan ayda ₺2.500 civarında bir tutar açılabilir. Bu tutarı maaş günü otomatik olarak acil durum fonuna aktarırsan, fark etmeden birikim yapmaya başlarsın.
Bir başka kaynak, düzensiz gelirlerdir. İkramiye, prim, iade ya da ikinci el satıştan gelen paranın en az yarısını doğrudan fona aktarmak, hedefe ulaşma süresini aylarca kısaltabilir.
- Kullanılmayan abonelikleri iptal et ve farkı fona aktar.
- Plansız alışverişlerde 24 saat bekle.
- Düzensiz gelirlerin en az yarısını fona yönlendir.
Fonu ne zaman kullanmalı, ne zaman kullanmamalı?
Acil durum fonunun en büyük düşmanı, acil olmayan harcamalardır. Kullanmadan önce kendine üç soru sor: Bu harcama beklenmedik mi? Zorunlu mu? Ertelenemez mi? Üç soruya da evet diyorsan fonu kullan.
Önceden bilinen giderler acil değildir: yıllık sigorta, bayram alışverişi, okul masrafları ya da tatil. Bunlar için ayrı birikim hedefleri aç. Böylece acil durum fonu gerçekten acil bir durum için hazır kalır.
Sıkça sorulan sorular
Acil durum fonu ne kadar olmalı?
Genellikle üç ila altı aylık zorunlu gider kadar. Gelirin düzensizse ya da evin tek gelir kaynağıysan altı ay veya daha fazlası daha güvenlidir.
Önce borç mu kapatmalıyım, fon mu oluşturmalıyım?
Pek çok kişi önce küçük bir başlangıç fonu (örneğin ₺10.000) oluşturur, sonra yüksek maliyetli borçlara odaklanır. Böylece yeni bir sürpriz masraf seni tekrar karta mecbur bırakmaz.
Acil durum fonunu yatırıma çevirebilir miyim?
Fonun amacı ihtiyaç anında hazır olmak. Değeri sert dalgalanan araçlar bu amaca uymaz; fon tamamlandıktan sonra fazlasını yatırım için değerlendirebilirsin.
Hangi durumlar acil sayılır?
Sağlık, zorunlu tamirler, iş kaybı ve kaçınılmaz ani masraflar. İndirimdeki bir telefon ya da son dakika tatil fırsatı acil değildir.
Bugün daha ne kadar harcayabileceğini bil. Bir harcamayı kaydetmek üç saniye sürer.
Fundi'yi ücretsiz indir