Net servet nedir, nasıl hesaplanır? Adım adım

Güncellendi 4 dk okuma

Net servet = varlıklar eksi borçlar. Ev, araba, altın, BES ve kredileri nasıl sayacağını, likit net serveti ve borç oranını örnek bir hesapla öğren.

Bu sayfada

Net servet nedir?

Net servet, sahip olduğun her şeyin bugünkü değerinden tüm borçlarının çıkarılmasıyla kalan tutardır. Başka bir deyişle: bugün her şeyi satıp bütün borçlarını kapatsan elinde kalacak para. Şirketlerin bilançosu gibi, senin de kişisel bir bilançon vardır; net servet bu bilançonun en alt satırıdır.

Maaş ne kadar kazandığını, bütçe ne kadar harcadığını gösterir. Net servet ise bu ikisinin yıllar içindeki sonucunu gösterir. Yüksek maaş alıp hiçbir şey biriktirmeyen biri, daha az kazanıp düzenli biriktiren birinden daha düşük net servete sahip olabilir. Bu yüzden net servet, finansal sağlığın en dürüst özetlerinden biridir.

Varlıklar: neleri saymalısın?

Varlık listesine paraya çevrilebilecek her şeyi yaz. Önemli kural şu: her şeyi ödediğin fiyatla değil, bugün satsan eline geçecek fiyatla değerlendir.

  • Nakit ve banka hesapları: vadesiz, vadeli, birikim hesapları.
  • Yatırımlar: hisse senedi, fon, döviz, kripto; bugünkü değeriyle.
  • Bireysel emeklilik (BES): güncel birikim tutarı.
  • Ev ve diğer gayrimenkuller: benzer evlerin yakın zamandaki satış fiyatı, ilan fiyatı değil.
  • Araba: ikinci el piyasasında bugünkü değeri.
  • Altın ve ziynet: kuyumcunun bugünkü alış fiyatı.
  • Sana olan borçlar: yalnızca geri alacağından emin olduğun kısım.

Borçlar: neleri çıkarmalısın?

Borç tarafında her borcun kalan anaparasını yaz; gelecekte ödeyeceğin faizi ekleme. Konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi, kredi kartı borcu, KMH, KYK öğrenim kredisi, taksitli alışverişler ve aileden ya da arkadaştan aldığın borçlar bu listeye girer.

Kalan tutarları mobil bankacılıktan, kredi ödeme planından ve son ekstrenden bulabilirsin. Kredi kartında dönem borcunu değil, toplam güncel borcu yaz; ileri tarihli taksitler de borcun bir parçasıdır.

Döviz ve altın gibi fiyatı her gün değişen varlıklarda tek bir günün fiyatına takılma. Hesapladığın günün alış fiyatını kullan ve bir sonraki hesaplamada da aynı kaynağa bak. Kripto ve hisse gibi çok dalgalanan yatırımları da bugünkü değerinden yaz, ama bu kalemlerin bir sonraki hesaplamada belirgin şekilde farklı çıkabileceğini unutma. Amaç kuruşu kuruşuna doğru bir rakam değil, her seferinde aynı yöntemle bulunan ve karşılaştırılabilen bir rakamdır.

Örnek hesap: kirada oturan, birkaç yıllık çalışan

Banka hesaplarında ₺120.000, fon ve dövizde ₺150.000, BES'te ₺90.000 birikimi, bugün ₺650.000'e satılabilecek bir arabası ve ₺180.000 değerinde altını olan birini düşünelim. Toplam varlık ₺1.190.000.

Borç tarafında ₺250.000 taşıt kredisi, ₺30.000 kart borcu, ₺20.000 KYK borcu ve ₺40.000 ihtiyaç kredisi var; toplam ₺340.000. Net servet ₺1.190.000 − ₺340.000 = ₺850.000. Borçlar varlıkların %28,6'sı; pratik bir ölçüye göre düşük sayılır.

Ama tablo bu kadar parlak değil. Yalnızca nakit ve yatırımlara bakarsak ₺270.000 var; bu, ₺340.000'lik borcu kapatmaya yetmez. Likit net servet eksi ₺70.000. Servetin büyük kısmı araba ve altında duruyor, ani bir ihtiyaçta kolayca kullanılamayabilir.

Likit net servet ve borç oranı

Likit net servet, yalnızca nakdi, banka hesaplarını ve yatırımları sayar, ardından tüm borçları çıkarır. Şu soruyu cevaplar: evini ya da arabanı satmadan, BES birikimine dokunmadan tüm borçlarını kapatabilir misin? Ev sahiplerinde bu sayı, konut kredisi yüzünden uzun yıllar negatif kalabilir; bu tek başına sorun değildir, ama acil durum fonunun neden önemli olduğunu gösterir.

Borç / varlık oranı, toplam borcun toplam varlığa bölümüdür. Yaygın bir okumaya göre %30'a kadar düşük, %30 ile %60 arası orta, %60'ın üstü yüksek sayılır. Bu bir yasa ya da banka standardı değil, kendi gidişatını izlemek için pratik bir ölçüdür. Yeni bir konut kredisiyle oran birkaç yıl yükselir, kredi azaldıkça düşer.

Net servetini büyütmek

Net servet yalnızca üç şekilde değişir: varlıklar artar, borçlar azalır ya da değerler değişir. İlk ikisi senin kontrolünde. Maaş günü sabit bir tutarı birikime aktarmak, net servetini her ay tam o kadar artırır. Kredi kartı borcunu kapatmak da aynı etkiyi yapar, üstüne yüksek faizden kurtarır.

Negatif bir net servetle başlıyorsan endişelenme. KYK kredisi, ilk kredi kartı ya da bir taşıt kredisiyle kariyerin başında borcun varlığından fazla olması yaygındır. Önemli olan yön: her hesaplamada sayının biraz daha yukarıda olması. Bunun için 3–6 ayda bir aynı yöntemle yeniden hesapla ve sonuçları yan yana koy.

  • Önce yüksek faizli borçları kapat.
  • Maaş günü otomatik birikim talimatı ver.
  • 3–6 aylık gider tutarında bir acil durum fonu kur.
  • Değerleri her seferinde aynı yöntemle belirle.

Fundi ile net servetini ay ay görmek

Fundi'de nakit, banka, birikim ve yatırımlarını varlık olarak ekleyebilirsin. Fundi Diamond, net servetini ay ay ve gelirin bugün kesilse kenardaki paranın ne kadar yeteceğini gösterir. Birikim hedeflerinin parası da bu varlıklardan birinin içinde kenara konur, böylece aynı parayı iki kez saymazsın.

Fundi hiçbir bankaya bağlanmaz; bakiyeleri kendin girer ve güncellersin. Bu, biraz zahmet gibi görünse de her güncellemede rakamlarla yeniden yüzleşmeni sağlar.

Başlamak için mükemmel bir liste gerekmez. Bu akşam yalnızca banka hesaplarını, kart borcunu ve kredilerini yaz; ev, araba ve altını sonra eklersin. İlk hesap kaba olabilir. Önemli olan bir başlangıç noktası koymak ve birkaç ay sonra aynı listeye geri dönüp neyin değiştiğini görmek. Çoğu kişi ikinci hesaplamada, borç ödemelerinin ve küçük birikimlerin sayıyı ne kadar hızlı yukarı taşıdığına şaşırır.

Sıkça sorulan sorular

Net servet ile net gelir aynı şey mi?

Hayır. Net gelir bir ayda eline geçen paradır. Net servet ise bugün sahip olduklarının değerinden tüm borçlarının çıkarılmasıyla kalan tutardır; yıllar içinde biriken sonucu gösterir.

Oturduğum evi net servete katmalı mıyım?

Evet, bugünkü satış değeriyle; konut kredisi de borç tarafına girer. Ama evini borç ödemek için satmayacağın için likit net servete de ayrıca bak.

Altını hangi fiyatla saymalıyım?

Kuyumcunun bugünkü alış fiyatıyla. Takı altınında işçilik bedeli satışta genellikle geri alınmaz.

Net servetimi ne sıklıkla hesaplamalıyım?

3–6 ayda bir yeterli. Daha sık hesaplamak, piyasa dalgalanmalarını gereğinden fazla önemsetebilir.

Negatif net servet ne anlama gelir?

Borçlarının sahip olduklarından fazla olduğu anlamına gelir. Kariyerin başında yaygındır; düzenli birikim ve borç ödemesiyle sayı zamanla sıfırın üstüne çıkar.

Bugün daha ne kadar harcayabileceğini bil. Bir harcamayı kaydetmek üç saniye sürer.

Fundi'yi ücretsiz indir