Cách tính lạm phát
Lạm phát là giá cả tăng dần theo thời gian. Công cụ giả sử giá tăng đều một tỉ lệ mỗi năm và cộng dồn: năm sau tăng trên giá đã tăng của năm trước. Để biết sau này giá bao nhiêu, lấy giá hôm nay nhân với (1 + tỉ lệ) bao nhiêu lần bằng số năm. Để biết tiền còn đáng bao nhiêu, làm ngược lại: chia cho cùng con số đó.
Kết quả được làm tròn tới đồng ở bước cuối; mỗi dòng trong bảng từng năm đều tính lại từ số tiền ban đầu, nên không bị sai lệch do làm tròn nhiều lần. Tỉ lệ âm là giảm phát: giá giảm, tiền mua được nhiều hơn.
- Giá sau N năm = giá hôm nay × (1 + lạm phát)^N
- Giá trị theo tiền hôm nay = số tiền ÷ (1 + lạm phát)^N
- Sức mua mất đi = 1 − 1 ÷ (1 + lạm phát)^N
- Quy tắc 70: số năm để giá tăng gấp đôi ≈ 70 ÷ lạm phát (%)
Ví dụ
Chi tiêu một tháng của bạn hôm nay là 10.000.000 VND. Với lạm phát ví dụ 4% mỗi năm, sau 10 năm cùng mức sống đó cần khoảng 14.802.443 VND — đắt hơn 4.802.443 VND, tức 48,02%. Sau 20 năm là 21.911.231 VND.
Ngược lại, nếu để yên 10.000.000 VND không sinh lãi, sau 10 năm số tiền đó chỉ mua được bằng 6.755.642 VND hôm nay: mất 32,44% sức mua. Theo quy tắc 70, với 4% giá tăng gấp đôi sau khoảng 70 ÷ 4 = 17,5 năm (tính chính xác là 17,7 năm).
Làm gì để tiền không mất giá?
Lạm phát không thể tránh, nhưng có thể làm nó ít ảnh hưởng hơn tới bạn:
- Đừng để quá nhiều tiền mặt nằm yên lâu năm; giữ một quỹ dự phòng vừa đủ, phần còn lại để ở nơi có lãi.
- So lãi suất bạn nhận được với lạm phát: lãi thấp hơn lạm phát nghĩa là sức mua vẫn giảm.
- Khi lập mục tiêu dài hạn, nhân số tiền cần với con số ở công cụ này để không bị thiếu.
- Xem lại ngân sách mỗi năm: chi phí cố định như tiền nhà, điện nước thường tăng dần.
Câu hỏi thường gặp
Nên nhập lạm phát bao nhiêu?
Không có con số đúng cho mọi năm. Lạm phát thay đổi theo từng năm, và giá nhà, học phí hay thực phẩm có thể tăng nhanh chậm khác nhau. Hãy thử vài tỉ lệ, ví dụ 3%, 4% và 6%, để thấy khoảng kết quả có thể xảy ra.
Quy tắc 70 là gì?
Một cách nhẩm nhanh: lấy 70 chia cho tỉ lệ lạm phát (%) là ra số năm để giá tăng gấp đôi. Với 4% là khoảng 17,5 năm. Con số chính xác hơi khác một chút, công cụ hiện cả hai.
Vì sao tăng 4% mỗi năm trong 10 năm lại hơn 40%?
Vì lạm phát cộng dồn: mỗi năm giá tăng trên mức giá đã tăng của năm trước. 4% trong 10 năm là tăng 48,02%, không phải 40%.
Gửi tiết kiệm có thắng được lạm phát không?
Chỉ khi lãi suất thực nhận cao hơn lạm phát. Lãi suất khác nhau tùy ngân hàng và kỳ hạn; công cụ này không tính lãi, chỉ cho thấy tiền để yên mất bao nhiêu sức mua.
Công cụ có lưu số liệu của tôi không?
Không. Mọi phép tính chạy ngay trên trình duyệt, không gửi đi đâu và không cần đăng ký.
Đọc thêm
Trong Fundi, chi phí cố định và các khoản đăng ký được tính vào mỗi tháng, và bạn được nhắc trước khi tới hạn.
Tải Fundi miễn phí